Hồi sinh kỳ diệu

Bác sĩ Bryan McNally - một chuyên gia hàng đầu về Y học Cấp cứu tại Trường Đại học Y Emory, Atlanta, Georgia, Hoa KỳBác sĩ Bryan McNally - một chuyên gia hàng đầu về Y học Cấp cứu tại Trường Đại học Y Emory, Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ

Bằng những nỗ lực không biết mệt mỏi của tập thể các bác sĩ và điều dưỡng (Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bạch Mai), đến ngày điều trị thứ 6, tình trạng của bệnh nhân đã cải thiện một cách ngoạn mục (hoàn toàn tỉnh táo, được thôi thở máy và rút ống nội khí quản). Hôm nay, ngày điều trị thứ 8, bệnh nhân được chuyển về Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên để điều trị tiếp.

PGS. TS. Nguyễn Đạt Anh - Chủ Tịch Phân Hội Cấp cứu Việt Nam (VSEM)

PGS. TS. Nguyễn Đạt Anh – Chủ Tịch Phân Hội Cấp cứu Việt Nam (VSEM)

Những quyết tâm không biết mệt mỏi

Theo lời ông Chủ tịch Phân hội Cấp cứu Việt Nam, PGS. TS. Nguyễn Đạt Anh, “Y học cấp cứu ngày càng chứng tỏ vai trò tiên phong thông qua cách tiếp cận và giải quyết các vấn đề nóng của y học, thông qua cách tác động vào xã hội và cộng đồng, đã và đang trở thành một mũi nhọn của y học hiện đại.

Trong những năm qua, Y học cấp cứu đã nhận được sự quan tâm của Nhà nước và Bộ Y tế, mạng lưới cấp cứu đã ra đời và có những bước tiến đáng kể, đã đóng góp hiệu quả vào sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Trong sự phát triển đó, Phân hội Cấp cứu Việt Nam (VSEM) đã đóng góp vai trò không nhỏ thông qua các hoạt động đào tạo, chuyển giao nhiều kỹ thuật tiên tiến hàng đầu, tích cực hỗ trợ trong việc thúc đẩy xây dựng mạng lưới cấp cứu.

Tuy vậy, những kết quả đạt được còn rất khiêm tốn, nhiều khó khăn đối với chuyên ngành cấp cứu vẫn còn ở phía trước như vấn đề nhân lực, đào tạo, trang thiết bị, và đặc biệt là các vấn đề liên quan tới cơ chế chính sách vẫn là những khó khăn và rào cản chưa dễ vượt qua. Chúng tôi luôn hy vọng sẽ luôn nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ hiệu quả của Nhà nước, của Bộ Y tế, các bệnh viên, các cơ sở đào tạo, các đồng nghiệp, cũng như các bè bạn nước ngoài để xây dựng một hệ thống cấp cứu Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Hội nghị Quốc tế về Y học Cấp cứu 2017 tại Huế lần này lấy chủ đề ‘Tiếp nhận và theo dõi bệnh nhân cấp cứu nặng’ nhằm mục tiêu tăng cường hiểu biết của các nhân viên y tế làm việc trong lĩnh vực cấp cứu cách tiếp cận, đánh giá người bệnh cấp cứu nặng để sớm đưa ra các xử trí hiệu quả nhất cho người bệnh. Hội nghị là cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, và đào tạo về cấp cứu từ các chuyên gia hàng đầu thế giới đến từ Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam”.

Thành quả nhỏ nhoi

Để khẳng định điều này, trong thời gian diễn ra Hội nghị, tập thể các bác sĩ cấp cứu của hai bệnh viện (Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên và Bệnh viện Bạch Mai) đã cấp cứu và điều trị thành công một trường hợp hôn mê sau ngừng tuần hoàn do cơn hen phế quản nguy kịch. Thành quả này cũng như rất nhiều thành công khác là kết quả từ những nỗ lực không ngừng của các bác sĩ và điều dưỡng cấp cứu trong công tác chuyên môn, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Bệnh nhân ĐQT, nam giới, 51 tuổi, địa chỉ ở Mê Linh – Hà Nội, được Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên chuyển tới Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bạch Mai lúc 17 giờ 35 phút ngày 20 tháng 4 năm 2017 với chẩn đoán “Hôn mê sau ngừng tuần hoàn do cơn hen phế quản nguy kịch”. Bệnh nhân có tiền sử bệnh hen phế quản.

Trước vào viện khoảng vài ngày, bệnh nhân xuất hiện những cơn khó thở, phải tăng dần liều thuốc giãn phế quản đường hít mỗi ngày nhưng không đỡ. Khoảng 15 giờ ngày 20 tháng 4 năm 2017, bệnh nhân xuất hiện cơn khó thở dữ dội, tím tái rất nhanh và sau đó đi vào hôn mê. Ngay lập tức, bệnh nhân được gia đình đưa vào bệnh viện cấp cứu, thời gian tới được bệnh viện mất khoảng 10 đến 15 phút.

Khi tới khoa Cấp cứu – Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên, các bác sĩ khám thấy bệnh nhân đã ngừng tuần hoàn (hôn mê, tím toàn thân, ngừng thở, mạch bẹn mất). Ngay lập tức ê-kíp trực cấp cứu do bác sĩ Nguyễn Đức Tuấn (Nguyễn Đức Tuấn) phụ trách đã nhanh chóng tiến hành hồi sinh tim phổi cho bệnh nhân (bóp bóng Ambu qua mask với dòng oxy lên tới 15 lít/phút, ép tim ngoài lồng ngực, tiêm adrenalin tĩnh mạch và sốc điện tới 12 lần vì những cơn rung thất).

Bệnh nhân ĐQT đang dần hồi phục

Bệnh nhân ĐQT đang dần hồi phục

Sau khoảng 15 phút cấp cứu, tuần hoàn của bệnh nhân đã được tái lập (có nhịp tự thở, mạch bẹn rõ, hình ảnh điện tâm đồ trên monitor là nhịp xoang nhanh), bệnh nhân được đặt ống nội khí quản và thở máy. Khoảng 1 giờ sau khi cấp cứu thành công, tình trạng của bệnh nhân ổn định hơn, bệnh nhân được lien hệ chuyển tới Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bạch Mai.

Bệnh nhân được chuyển tới Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bạch mai lúc 17 giờ 35 phút cùng ngày trong tình trạng hôn mê sâu (GCS 7 điểm), đang được bóp bong qua ống nội khí quản, mạch nhanh (120 lần/phút), huyết áp ổn định (130/90 mmHg, đang được duy trì bằng truyền adrenalin đường tĩnh mạch qua bơm tiêm điện), đồng tử hai bên giãn 4 mm nhưng còn phản xạ với ánh sáng, lồng ngực căng phồng, nghe có rất nhiều ran rít.

Nhận thấy bệnh nhân có cơ hội hồi phục rất lớn nếu được điều trị một cách tích cực và áp dụng ngay kỹ thuật kiểm soát nhiệt độ theo mục tiêu, bác sĩ Đỗ Ngọc Sơn (Phó Trưởng khoa Cấp cứu và đồng thời là trưởng tua trực) đã liên hệ với bác sĩ Nguyễn Hữu Quân và Nguyễn Tuấn Đạt để khởi động dây truyền cấp cứu cũng như triển khai kỹ thuật kiểm soát nhiệt độ theo mục tiêu cho bệnh nhân ngay trong đêm. Chỉ khoảng hơn một giờ sau, bệnh nhân đã được kiểm soát nhiệt độ theo mục tiêu với đích cần đạt được cài đặt là 33 độ C.

Bằng những nỗ lực không biết mệt mỏi của tập thể các bác sĩ và điều dưỡng (Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bạch Mai), đến ngày điều trị thứ 6, tình trạng của bệnh nhân đã cải thiện một cách ngoạn mục (hoàn toàn tỉnh táo, được thôi thở máy và rút ống nội khí quản). Hôm nay, ngày điều trị thứ 8, bệnh nhân được chuyển về Bệnh viện đa khoa khu vực Phúc Yên để điều trị tiếp.

Bác sĩ Bryan McNally - một chuyên gia hàng đầu về Y học Cấp cứu tại Trường Đại học Y Emory, Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ

Bác sĩ Bryan McNally – một chuyên gia hàng đầu về Y học Cấp cứu tại Trường Đại học Y Emory, Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ

Nâng cao chất lượng điều trị bằng cách tiếp cận toàn diện

Trong những năm gần đây, nhiều kỹ thuật tiên tiến trên thế giới đã được các bác sĩ cấp cứu áp dụng thành công nhằm cứu sống người bệnh, một trong số đó là kỹ thuật kiểm soát nhiệt độ theo mục tiêu (Targeted Temperature Management/TTM) đã cho hiệu quả đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, trước mỗi bệnh nhân hôn mê sau ngừng tuần hoàn, bác sĩ Bryan McNally – một chuyên gia hàng đầu về Y học Cấp cứu tại Trường Đại học Y Emory, Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ – cho rằng chúng ta phải tiếp cận theo “gói chăm sóc” (“Bundle of Care”) thì mới mong đạt được hiệu quả tối ưu nhất (bài báo cáo tại Hội nghị Quốc tế về Y học Cấp cứu 2017).

"Gói chăm sóc" (“Bundle of Care”) toàn diện bệnh nhân hôn mê sau ngừng tuần hoàn

“Gói chăm sóc” (“Bundle of Care”) toàn diện bệnh nhân hôn mê sau ngừng tuần hoàn

“Gói chăm sóc” bao gồm (1) kiểm soát nhiệt độ theo mục tiêu, Bryan McNally có nhấn mạnh rằng tiến hành càng sớm càng tốt (dưới 6 giờ sau ngừng tuần hoàn), (2) đánh giá và can thiệp tim mạch vì có tới 80% các trường hợp ngừng tuần hoàn có căn nguyên tim mạch, ngoài ra hen phế quản cũng là một yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ tử vong cho người bệnh, (3) đánh giá, theo dõi và xử trí các thương tổn thần kinh, đặc biệt là phải theo dõi sát và xử trí co giật nếu có, (4) đánh giá, theo dõi và xử trí các vấn đề khác như nhiễm trùng, oxy máu và glucose máu vì các yếu tố này có liên quan một cách độc lập tới kết cục xấu ở bệnh nhân hôn mê sau ngừng tuần hoàn.

Bác sĩ Lương Quốc Chính

Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai


Xem thêm

Be the first to comment on "Hồi sinh kỳ diệu"

Leave a comment