Cập nhật: Giảm tiểu cầu miễn dịch (Immune ThrombocytoPenia/ITP)

TS. BS. Bạch Quốc Khánh (Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương) đang báo cáo bài cập nhật về giảm tiểu cầu miễn dịch tại Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch MaiTS. BS. Bạch Quốc Khánh (Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương) đang báo cáo bài cập nhật về giảm tiểu cầu miễn dịch tại Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai

Giảm tiểu cầu miễn dịch (Immune ThrombocytoPenia/ITP), trước đây gọi là xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn (Idiopathic Thrombocytopenic Purpura/ITP) hoặc xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (Immune Thrombocytopenic Purpura/ITP), là một hội chứng lâm sàng mà trong đó số lượng tiểu cầu máu giảm (thrombocytopenia) biểu hiện như một xu hướng chảy máu, dễ bầm tím (purpura), hoặc máu chảy/thoát mạch từ các mao mạch vào da và niêm mạc. Mặc dù phần lớn các trường hợp giảm tiểu cầu miễn dịch cấp tính, đặc biệt là ở trẻ em, là thường nhẹ và tự khỏi, nhưng chảy máu nội sọ/chảy máu não có thể xảy ra khi số lượng tiểu cầu giảm xuống dưới 10.000/µL (dưới 10.000.000.000/L), bệnh cảnh chảy máu nội sọ chiếm 0,5 – 1% ở trẻ em và có tới 50% các trường hợp tử vong.

TS. BS. Bạch Quốc Khánh (Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương) đang báo cáo bài cập nhật về giảm tiểu cầu miễn dịch tại Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai

TS. BS. Bạch Quốc Khánh (Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương) đang báo cáo bài cập nhật về giảm tiểu cầu miễn dịch tại Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai

Tại Mỹ, tỷ lệ mắc giảm tiểu cầu miễn dịch hàng năm được ước tính là 5 trường hợp trên 100.000 trẻ em và 2 trường hợp trên 100.000 người lớn, nhưng các dữ liệu này không phải được trích ra từ các nghiên cứu dựa trên quần thể lớn. Phần lớn các trường hợp giảm tiểu cầu miễn dịch cấp tính, đặc biệt là ở trẻ em, là thường nhẹ và tự khỏi, và có thể không cần điều trị. Vì vậy, tỷ lệ ước tính mắc hội chứng giảm tiểu cầu miễn dịch rất khó xác định và có thể đã làm giảm bớt phạm vi đầy đủ của bệnh. Tỷ lệ mắc giảm tiểu cầu miễn dịch được hiệu chỉnh theo tuổi được báo cáo là 9,5 trường hợp trên 100.000 người.

Một nghiên cứu tại Pháp báo cáo rằng tỷ lệ mắc giảm tiểu cầu miễn dịch là 2,9 trường hợp trên 100.000 người mỗi năm, gặp nhiều nhất là ở trẻ em và người trên 60 tuổi, và tỷ lệ mắc giảm tiểu cầu miễn dịch ở nam giới cao hơn trong các nhóm tuổi này. Giảm tiểu cầu miễn dịch xuất hiện theo mùa, gặp nhiều nhất vào mùa đông và ít nhất vào mùa hè. Giảm tiểu cầu dai dẳng hoặc mạn tính chiếm 36% ở trẻ em so với 67% ở người lớn. Ở người lớn, 18% các trường hợp giảm tiểu cầu miễn dịch là thứ phát mà các bệnh lý ác tình thường là nguyên nhân chính.

Nguyên nhân chính khiến bệnh nhân giảm tiểu cầu miễn dịch tử vong là chảy máu. Chảy máu nội sọ/chảy máu não tự phát hoặc chảy máu não do chấn thương là nguyên nhân tử vong thường gặp nhất liên quan tới giảm tiểu cầu miễn dịch. Phần lớn các trường hợp chảy máu não xảy ra ở bệnh nhân có số lượng tiểu cầu máu dưới 10.000/µL. Bệnh cảnh này xảy ra ở 0,5 – 1% trẻ em mắc giảm tiểu cầu miễn dịch và có tới 50% các trường hợp tử vong. Trong một nghiên cứu, có khoảng 17% trẻ em giảm tiểu cầu miễn dịch xuất hiện chảy máu lớn. Tỷ lệ chảy máu não ước tính ở người lớn mắc giảm tiểu miễn dịch là 1,5%.

Các biến chứng liên quan tới điều trị là hậu quả của việc duy trì số lượng tiểu cầu trong giới hạn an toàn ở bệnh nhân giảm tiểu cầu miễn dịch mạn tính kháng thuốc. Những bệnh nhân này cần điều trị kéo dài bằng corticosteroid, các thuốc ức chế miễn dịch khác, hoặc cắt lách, và vì vậy có thể bị các biến chứng liên quan tới điều trị bằng corticosteroid hoặc cắt lách.

Ở trẻ em, giảm tiểu cầu miễn dịch gặp phổ biến ở nam nhiều hơn nữ. Lứa tuổi trung niên, tỷ lệ nữ mắc bệnh nhiều hơn nam. Trẻ em có thể mắc bệnh ở bất cứ lứa tuổi nào, nhưng gặp nhiều nhất ở độ tuổi 1 – 6. Người lớn cũng có thể mắc bệnh ở bất cứ lứa tuổi nào, nhưng nữ giới ở độ tuổi 30 – 40 là thường gặp nhất. Bệnh có thể khởi phát ở người trên 60 tuổi nhưng không phổ biến, tuy nhiên nếu có thì cần tìm kiếm các nguyên nhân khác gây giảm tiểu cầu. Nguyên nhân phổ biến gây giảm tiểu cầu ở người lớn trên 60 tuổi là hội chứng loạn sản tủy (myelodysplastic syndrome), bệnh bạch cầu cấp (acute leukemia). Người lớn trên 70 tuổi mắc giảm tiểu cầu miễn dịch có nguy cơ cao chảy máu tự phát và các biến chứng liên quan tới điều trị.

Để xem thêm bài cập nhật, các bạn truy cập vào đường link sau:

View Fullscreen


Xem thêm

Be the first to comment on "Cập nhật: Giảm tiểu cầu miễn dịch (Immune ThrombocytoPenia/ITP)"

Leave a comment